Srbija raspolaže jednim od najvrednijih prirodnih resursa – obradivim zemljištem. Iako se često ističe kao zemlja sa velikim poljoprivrednim potencijalom, stručnjaci upozoravaju da se ta prednost i dalje ne koristi u meri koja bi mogla da donese snažniji privredni rast, veći izvoz i brži razvoj sela.
Podaci pokazuju da svaki stanovnik Srbije „raspolaže“ sa oko 52 ara obradivog zemljišta, što zemlju svrstava među države sa daleko povoljnijim odnosom poljoprivrednih površina i broja stanovnika nego što je slučaj u većem delu sveta.
Prema poslednjem popisu poljoprivrede Republičkog zavoda za statistiku iz 2024. godine, u Srbiji je zabeleženo 4.073.703 hektara raspoloživog poljoprivrednog zemljišta, dok se aktivno koristi 3.257.100 hektara. Na tim površinama posluje više od pola miliona gazdinstava – ukupno 508.365, od čega čak 506.323 čine porodična gazdinstva, dok su 2.042 pravna lica i preduzetnici. Stočarstvom se danas bavi 313.495 gazdinstava i proizvođača.
Iza ovih brojki krije se i jedan od najvećih problema domaće poljoprivrede – izrazita usitnjenost poseda. Više od tri miliona hektara obrađene zemlje podeljeno je na čak 19 miliona parcela, što ozbiljno otežava modernizaciju proizvodnje, primenu savremene mehanizacije i povećanje produktivnosti. Stručnjaci zato ovu oblast često opisuju kao najveću fabriku pod otvorenim nebom, ali i fabriku čiji je proizvodni potencijal daleko od iskorišćenog. Kada se Srbija uporedi sa drugim državama, razlika je još uočljivija.
„Dok na jednog stanovnika Srbije dolazi oko 0,52 hektara obradivog zemljišta, svetski prosek iznosi svega 0,19 hektara. U Kini na svakog stanovnika dolazi između osam i deset ari obradive zemlje, u Indiji između 12 i 14 ari, dok Japan raspolaže sa svega tri ara po stanovniku. Ni razvijene evropske zemlje nemaju znatno povoljniju situaciju – u Velikoj Britaniji i Holandiji obradive površine po stanovniku kreću se između osam i 15 ari“, rekao agroanalitičar Branislav Gulan portal Biznis rs.
K. R.
